पाटेश्वर मंदिर सातारा | Pateshwar Shiva Temple

 पाटेश्वर मंदिर

महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यात वसलेले पाटेश्वर गाव खडकाच्या गुहेत आणि भगवान शंकराचा नावाने ओळखले जाते.  पाटेश्वर हे महाराष्ट्रातील सातारा-कोल्हापूर राज्य महामार्गावर आहे.  पाटेश्वरात भगवान शिव आणि इतर देवतांच्या आठ विशाल दगडी गुहा आहेत.  हे ठिकाण अद्वितीय आहे कारण त्यात 1200 पेक्षा जास्त शिवलिंग आहेत.  त्यापैकी सर्वात महत्वाचे म्हणजे महा शिव लिंग, ज्यावर नाजूक आणि सुंदर कोरीव कामं आहेत.

मंदिराकडे जाताना सुरवातीला छोटे गणपती मंदिर आहे तर त्याचा पुढे गेल्यावर कोरीव दगडात बांधलेली पुष्करणी पहायला मिळते त्यात कमळाची फुले लक्ष वेधून घेतात.

   देखभाल दुरुस्तीमुळे बहुतेक मंदिरे मोडकळीस आली आहेत.  तरीही, स्थान आध्यात्मिक आणि शांत वातावरणामुळे बरेच पर्यटक आकर्षित करते.  पाटेश्वर प्रत्यक्षात एका टेकडीवर आहे ज्यामध्ये विविध प्रकारची औषधी वनस्पती आणि औषधी वनस्पती आहेत.  या टेकडीवर करवी, जामुन, बन्या, सागवान, सोनकी आणि मलबार डेल्फिनिअम यासह विविध प्रकारची झाडे आणि फुले आढळतात.

 शिवमंदिर

 पाटेश्वर येथील एक प्रमुख आकर्षण म्हणजे शिव मंदिर.  मंदिराच्या आतील भागात अतिशय शांत वातावरण आहे आणि बरीच देवळे आणि देवतांनी सुशोभित केलेले आहे.  घनदाट जंगलांनी वेढलेल्या मंदिराच्या आत नंदीची सुंदर कोरलेली मूर्ती दिसते.  वातावरण निर्जन आणि शांत आहे.  इ.स. १. व्या शतकाच्या आसपास बांधले गेलेले हे मंदिर काही कमी अवस्थेत आहे, परंतु मूर्ती व कोरीव काम अद्याप अबाधित आहे.  आतील मंदिराच्या भिंतीवर कोरीव मुर्तिकाम करून सुशोभित केल्या आहेत.  अंगणात शेषाशायी (भगवान विष्णू), महिषासुर मर्दिनी आणि भगवान शिव यांच्या चारही मस्तकांची दोन सुंदर छोटी मंदिरे आहेत.

 
पूर्वी कडील बाजूला 200 मीटर अंतरावर लहान गुहा दिसतात.  या देवस्थानांमध्ये सर्व आकाराचे असंख्य शिवलिंग आहेत.  सुमारे 100 मीटर पुढे एक तुलनेने मोठे मंदिर आहे जे जवळजवळ भूमिगत आहे.  या मंदिरात काही सेमी ते पाच फूट आकाराचे हजारो शिवमंदिर आहेत. गुहेच्या मंदिरात एक खांब दगडी कोरीव नाग व लहान शिवांनी सुशोभित केलेला आहे.  या मंदिरात त्रिमूर्ती सह शिव लिंग आहे, जे काळ्या दगडाने बनलेले आहे.

 प्रत्येक दिवस सण आणि उत्सव मंदिरात पुजारी आरती करतात आणि अभिषेक करतात.  महाशिवरात्रीचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो.  श्रावण महिन्याच्या पवित्र महिन्यात हजारो भाविक मंदिरातील दर्शनासाठी शंकराचे दर्शन घेतात.

 कसे पोहोचाल

रोड मार्गे: या जागेवर बरेच चांगले रस्ता नेटवर्क आहे.  पाटेश्वर जवळ जाण्यासाठी दोन मार्ग आहेत.  सर्वात लोकप्रिय मार्ग देगाव  मार्गे आहे. सातारा बस स्थानकातून  सिटी बस व रिक्षा ने देगाव ला जाता येते.   दुसरा मार्ग बोरगाव गाव मार्गे पाटेश्वर नगर येथून पाटेश्वर मंदिर जाता येते.

 रेल्वे स्टेशन: पाटेश्वरला सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन सातारा आहे.

 हवाई मार्ग: सर्वात जवळचे विमानतळ कोल्हापूर विमानतळ आहे जे सातारा जिल्ह्यापासून 90 कि.मी. अंतरावर आहे.